Nul als richting

Techniek wordt slimmer, processen strakker en meldingen laagdrempeliger. Maar uiteindelijk blijft het noodzaak om alert te blijven. Vooral als het werk routine wordt. Juist als risico’s normaal dreigen te voelen. ‘We zijn er nog niet,’ zegt David. ‘We blijven innoveren. We blijven scherp. Want uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: dat iedereen ’s avonds weer veilig naar huis gaat.’

Mens blijft verantwoordelijk

Toch waarschuwt David voor schijnveiligheid. ‘Ik rijd zelf ook in een auto met allerlei piepjes. Maar als ik hard genoeg rijd, kan ik nog steeds tegen een paal rijden. De chauffeur blijft primair verantwoordelijk.’ Aanrijdgevaar raakt niet alleen de chauffeurs, maar de hele keten. Daarom helpt KWS onderaannemers om minimaal trede 3 op de Veiligheidsladder te bereiken en betrekt hen actief bij de dagstart. ‘We willen strategisch samenwerken met onze partners die veiligheid net zo serieus nemen.’ Daarnaast wordt het melden van onveilige situaties laagdrempeliger via de WAVE-app. Op 1 april wordt een nieuwe versie gelanceerd, met betere terugkoppeling. ‘Mensen moeten zien wat er met hun melding gebeurt. Dat stimuleert.’

Van radar tot AI

Tegelijkertijd versnelt KWS technologische innovaties. In de sector zie je steeds vaker 360-gradencamerasystemen en AI-toepassingen die personen detecteren en automatisch remmen. De eerste vijftien vrachtwagens worden nu omgebouwd. ‘Alles wat technisch mogelijk is, onderzoeken we,’ zegt David. ‘Dat is in een stroomversnelling gekomen.’ Nieuwe vrachtwagens hebben geen traditionele spiegels meer, maar camera’s die rondom zicht geven. Walsen zijn uitgerust met radarlijnen die zichtbaar maken waar je beter niet kunt lopen. ‘Het vergroot de attentiewaarde. Maar we moeten ook oppassen dat we het werkvak niet vol zetten met signalen. Te veel prikkels werkt averechts.’ En dan is er STAN: een app die werkzaamheden realtime koppelt aan navigatiesystemen als Waze en Flitsmeister. Zet iemand in het werkvak de app aan, dan zien weggebruikers automatisch dat er gewerkt wordt. ‘We draaien nu een pilot met dit digitale zwaailicht. Eén druk op de knop kan al verschil maken.’

Dagstart, dialoog en gedrag

Techniek is belangrijk, maar gedrag minstens zo. ‘Mensen die dagelijks in een hoog-risico-omgeving werken, worden tolerant voor gevaar. Dat is een menselijke factor. Wat onveilig is, kan onterecht veilig gaan vóelen.’ Daarom is de dagstart volgens David heilig. Elke dag een bewust moment om terug te kijken en vooruit te kijken. Wat ging goed? Wat kan anders? Waar zit vandaag het risico op aanrijdingen? Alle uitvoerders volgden trainingen met acteurs van Making Sense Together. Daarin stond niet het zenden van informatie centraal, maar juist het gesprek met elkaar. ‘Wat maakt dat iets onveilig is, maar niet zo voelt? Het is cruciaal om dat bespreekbaar te maken.’

Het grootste risico

‘Aanrijdgevaar is het grootste beroepsrisico voor onze collega’s,’ zegt David zonder aarzeling. ‘Je werkt in een werkvak waar verkeer langs raast. En binnen dat werkvak heb je een mierennest van rijbewegingen: vrachtwagens, walsen, kranen… En dat terwijl er mensen tussendoor lopen.’ Dat vraagt om keuzes in elke fase van een project. Niet pas buiten op het asfalt, maar al bij de tender. ‘Kun je het werkvak volledig afsluiten? Kun je ontwerpkeuzes maken die verkeersstromen beperken? Wat spreek je met de opdrachtgever af?’ David ziet dat daar steeds beter in wordt samengewerkt. Zo zet Rijkswaterstaat vaker in op grootschalige afsluitingen. Ook intern is er geïnvesteerd door bijvoorbeeld project-veiligheidskundigen aan te nemen. ‘Eerst waren het ZZP’ers die hun kennis weer meenamen naar de volgende opdracht. Nu behouden we die ervaring.’

De ochtend die alles op scherp zette

Vorig jaar vond op een project een dodelijk ongeval plaats waarbij een medewerker van een onderaannemer om het leven kwam. David zat middenin zijn werk toen hij werd gebeld. ‘Je stressniveau schiet direct omhoog. Maar mijn brein gaat juist op dat moment in actiemodus. Wie moet ik bellen? Welke lijnen moeten lopen?’ Wat hem is bijgebleven, was de directe betrokkenheid van de top. De toenmalige CEO Dick Stoop veegde zijn agenda leeg en reed meteen naar de projectlocatie, net als de voormalige HR directeur. ‘Dat zegt iets over hoe serieus we veiligheid nemen.’ Het effect van het ongeval is voelbaar. Tijdens een directiedag sprak David er samen met de vestigingsdirecteur over. ‘Een emotionele sessie, mede door de gesprekken met nabestaanden en collega’s. Het maakte pijnlijk duidelijk dat een ongeval  ons allemaal raakt.’ Die impact heeft één ding versterkt: de ambitie om het risico op aanrijdingen structureel verder terug te dringen.

‘In mijn eerdere werk bij Defensie heb ik geleerd dat veiligheid geen bijzaak is, maar een voorwaarde om je werk te kunnen doen,’ vertelt David. ‘Die urgentie heb ik altijd meegenomen.’ In zijn rol als Hoofd KAM bij KWS zette hij veiligheid nadrukkelijk hoger op de agenda. Mede dankzij die inspanning doet hij dat nu ook op divisieniveau bij VolkerWessels.

‘We werken veilig of we werken niet.’ Het is geen slogan die je op een bouwbord zet en daarna weer vergeet. Voor David Seigers is het een dagelijkse opdracht. Sinds 1 december is hij Directeur Veiligheid binnen VolkerWessels Infrastructuur, naast zijn rol als Hoofd Kwaliteit Arbo en Milieu (KAM) bij KWS. Zijn missie: aanrijdgevaar terugdringen tot nul. Met scherpe keuzes aan de voorkant, met gedragsverandering op de bouwplaats én met slimme technologie.